Yazının Başarı Kobi Efor dergisindeki orjinali

Kamyon ve otobüs lastiklerini işleyip çelik granül elde eden Katek-Ağaoğlu, günlük 70 ton lastik işliyor. Firma, 2007'de makine parkını genişletmeyi ve kapasiteyi günlük 150 tona çıkarmayı hedefliyor.

Avrupa'da yaygın olarak kullanılan fakat Türkiye 'de pek bilinmeyen atık oto lastiğinden kauçuk ve çelik granül üretmeyi internetten öğrenen Yusuf Urkaç ve ortakları işe Amerika'dan fabrika alarak başladı. 5084 sayılı Teşvik Yasası'ndan yararlanan dört girişimci ilk aşamada, 4.5 milyon dolarlık yatırım yaptı.

Urkaç'ın ABD kaynaklarını ve üniversitelerin bilgi bankalarını sıkı analiz etmesi, girişimin en önemli adımlarını oluşturmuş. Ama işler çorap söküğü gibi de gitmemiş. Urkaç'ın anlattıklarından Carventes misali birçok cephede yel değirmenleriyle savaştıklarını öğreniyoruz. Ali İhsan Uyanık ve Atilla Tamer ile birlikte harekete geçerek fizibiliteler çıkaran Urkaç, tesis için gerekli olan makineleri bulmakta ve finans gibi birçok noktada sorunlar yaşamış.

Hatta makine almak için irtibata geçtikleri bir İsviçre firmasının, bankada bloke 7 milyon euronun belgelenmesini aksi halde görüşme dahi yapamayacağını bildirmesi Urkaç ve arkadaşları için ilginç bir anekdot olarak anılarda yerini almış. Şirketin kurulma aşamasında Teşvik Uygulama Dairesi'ne talepte bulunduklarını söyleyen Katek-Ağaoğlu Kauçuk Teknolojileri ortaklarından Yusuf Urkaç, yaklaşık 5 ay süren git-gellerden sonra bir teşvik belgesine sahip olduklarına dikkat çekiyor. Özellikle teşvik sisteminde elektrik indiriminin kendilerini yakından ilgilendirdiğini ifade eden Urkaç, Uşak'ın önde gelen sanayicilerinden Halil Ağaoğlu ve İsmail Ağaoğlu'nun ısrarlarıyla Uşak'a yatırım kararı aldıklarını anlatıyor.

Amerika'dan fabrika aldı

Makine araştırması için ABD'de bir broker firmayı bulan ve ona yetki veren Urkaç, hiç kullanılmamış ve işe uygun makineleri yine aynı ülkede bulur. Kaparo göndererek satın alma prosedürü uygulayan Katek, bir yandan da Uşak'ta makinelere uygun fabrika inşaatına başlar. Finans sıkıntısı giderilirken makineler de ABD'deki fabrikadan sökülmeye başlanır. Urkaç, ABD'den koskoca bir fabrikayı Türkiye'ye getirmenin pek akıl karı olmadığını, nasıl ciddi zorluklarla karşı karşıya kaldıklarını şöyle anlatıyor: "Taşınma işlemleri için bir firmayı danışman tuttuk. Bizim için araştırmalar yaptılar, buldukları fiyatlar inanılmazdı. Bunun üzerine Türkiye'den bir taşıma firmasını ABD acentesiyle görüştürerek pazarlığımızı yaptık. Makinelerin taşıma şirketinin deposuna nakli yapıldı ve 21 gün süren çalışmayla makineler konteynır içine girecek hale geldi. Taşıma işlemi 2 ay sürdü ve 25 konteynırla makineler ABD'den Türkiye'ye taşındı."

Türkiye'de bir ilk

Yakın arkadaşları Ağaoğlu kardeşleri şirkete ortak alan Urkaç, şirketin ismini Katek-Ağaoğlu olarak değiştirir. Türkiye'de bir ilki gerçekleştirdiklerini ileri süren Urkaç, yeni yatırımla çevrenin atık lastikten arındırılacağını ve ekonomiye yeni istihdam olanakları yarattıklarını ifade etti.

Atık oto lastiklerinden kauçuk ve çelik granül üretiminin yaklaşık 2 bin farklı sektörde kullanıldığını kaydeden Urkaç, günlük tek vardiya da bin 400 kamyon lastiği yani 70 ton lastik işleyebileceklerini açıklıyor. Alanında Türkiye'nin lider kuruluşu olma iddiasıyla yola çıktıklarını bildiren Urkaç, "Lastiklerin toparlanmasından, taşınmasına birçok insan sektörde çalışacak. Çevre atık lastiklerden kurtulacak insanlar bu iş sayesinde istihdam edilecek. Türkiye'deki birçok lastik toplayıcı ile görüşmelerimiz sürüyor. Fabrikaya 2.5 milyon dolar yatırım daha yapacağız" bilgisini veriyor.

Geri dönüşüme devlet desteği

Yusuf Urkaç, geri dönüşüm sektörünün çok zahmetli ve sermayeye dayalı bir sektör olduğunu kaydediyor. Urkaç, gelişmiş ülkelerde geri dönüşüm sektörüne hizmet vermek isteyen bütün yatırımcıların mutlaka devlet tarafından desteklendiğini belirterek, "Girişimciler için maalesef Türkiye'de hiç bir destek olmadığı gibi Avrupa Yatırım Bankası (AYB) ve Dünya Bankası'nın hibe destekleri de değerlendirilemiyor. Devletin acil AYB ve Dünya Bankası hibe kredilerine aracı olarak gereken teminatı vermesi şart. Ayrıca geri dönüşümden elde edilen hammaddeyi mutlaka pazarda değerlendirmesi için destekleyici pazar olanakları yaratılması gerekiyor.

Örneğin bütün dünyada asfaltın ömrünü 7 kat artırması ve ses izolasyonunu yüzde 20-30 sağladığı için kauçuk kullanılıyor. Türkiye'de ise böyle bir uygulama için gerekli şartname bulunmuyor" şeklinde konuşuyor. Atık lastiklerin Amerika ve Avrupa'nın başına bela olduğunu söyleyen Urkaç, atık lastiklerin öyle hemen yok olmadığını ve geri dönüşüm için çok sermaye ve teknik bilgiye ihtiyaç duyulduğunun altını çiziyor. Sektörün önemini Türkiye'ye anlatmaya çalışacaklarını ifade eden Urkaç, aksi halde Türkiye'nin birçok noktasının lastik dağlarıyla baş etmek zorunda kalacağını savunuyor.

Yazının orjinali

AVRUPA'nın çöp sorununu çözen devler, gözünü Türkiye'ye dikti. Almanya'dan Zeno, Avusturya'dan Komtech bu alanda hiç yatırımı olmayan Türkiye'ye geliyor

Zeno'nun Türkiye Distribitörü HSK Atık Enerji Şirketi'nin ortaklarından Yusuf Urkaç, İzmir'de günde 7 bin ton çöp çıktığını, bu çöpten de günde bin evin ihtiyacını karşılayacak 70 megawatt elektrik üretilebileceğini söyledi.

Avrupa Birliği (AB) uyum yasalarına imza atan Türkiye, çöplerini ayrıştırmak zorunda. Kyoto sözleşmesine göre de 2011'de karbon salınımını yüzde 12 azaltması gerekiyor. Çöpü yıllardır ayrıştıran üstelik çöpten elektrik üreten Avrupa'nın devleri gözünü Türkiye'ye dikti. Almanya'dan Zeno, Avusturya'dan Komtech bu alanda hiç yatırımı olmayan Türkiye'ye geliyor. Zeno'nun Türkiye Distribitörü HSK Atık Enerji Şirketi, belediyelerle görüşmelere başladı. Makine Mühendisi Ergun Bıdık ile İnşaat Mühendisi Yusuf Urkaç'ın ortak olduğu şirket, dört yıldır çöp ayrıştırmaya yoğunlaştı. Urkaç, İzmir'de günde 7 bin ton çöp çıktığını, bu çöpten de günde bin evin ihtiyacını karşılayacak 70 megawatt elektrik üretilebileceğini vurguladı. Urkaç, sistemi şöyle anlattı:

"Avrupa'da olan Türkiye'nin de yapması gereken sistemde çöp evde, kağıt, plastik, cam ve organik maddeler olarak ayrıştırmalı toplanıyor. Bunlar geri dönüşüm istasyonunda yine ayrıştırılıyor. Daha sonra çöp kontrolü çürümeye bırakılıyor. Gaz tribünlerinde gaz yakılıyor. Tribünde elektrik enerjisi oluşuyor. Bu yatırıma sadece kurulurken para harcanıyor. 35- 40 milyon euroya mal oluyor. Ancak Türkiye'deki gibi vahşi depolamada, hem çevre kirleniyor hem de çöpün depolandığı alanda çöp toplama, kontrol ve gaz çıkışı sistemi için yılda 60 milyon euro harcanıyor. Amasya Belediyesi'ne ön ayrıştırma ünitesi kurduk. Kütahya ve Bitlis belediyelerine de AB hibe kredileriyle ön ayrıştırmalı depolama sistemi kuracak. Geri dönüşüm Türkiye'de yüzde 4- 5 seviyesinde. Avrupa'da ise bu oran yüzde 40."

İzmir'de Çimentaş'a tehlikeli atık ünitesi kurduklarını söyleyen Urkaç, Kyoto sözleşmesine göre de 2011'de karbon salınımını yüzde 12 azalmayı taahhüt eden Türkiye'de devletin 60 milyar euro, özel endüstrinin de en az 35 milyar euroluk harcama yapması gerektiğini ifade etti.